Sprawy dotyczące odszkodowania za drogi przejęte (zajęte) przez gminę należą zwykle do bardziej skomplikowanych. W związku z tym pomoc specjalisty wydaje się najlepszym rozwiązaniem, jeśli zależy Ci na efektywności i chcesz mieć pewność, że wszystko zostało przeprowadzone zgodnie z prawem. Jak wygląda dochodzenie odszkodowania za grunty zajęte pod drogi ?
Na czym polega wywłaszczenie nieruchomości i kiedy może do niego dojść?
W ustawie zasadniczej, czyli Konstytucji, znajduje się artykuł przewidujący możliwość wywłaszczenia nieruchomości na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. W ustawie o gospodarce nieruchomościami w art. 6 znajduje się otwarty katalog celów publicznych, które mogą być powodem wywłaszczenia. Na pierwszym miejscu jest zapis stanowiący, że celem publicznym jest wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Wywłaszczenie polega na ograniczeniu albo pozbawieniu prawa własności oraz innych praw rzeczowych i dotyczy całej lub części nieruchomości. W drugim przypadku, jeśli pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania, na żądanie właściciela lub użytkownika wieczystego jest ona nabywana przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w ramach umowy. Wywłaszczenie nieruchomości jest dopuszczalne, jeżeli cele publiczne nie mogą być realizowane w inny sposób, a organem właściwym w takich sprawach jest starosta. Wywłaszczenie następuje na podstawie decyzji, a przejście prawa własności ma miejsce, kiedy decyzja stanie się ostateczna.
Warto zapamiętać, że wywłaszczenia nieruchomości może dokonać tylko samorząd terytorialny lub Skarb Państwa na określone cele publiczne, a właścicielowi przysługuje z tego tytułu odszkodowanie.
Odszkodowanie za przejęcie działki, gruntu pod drogę – podstawowe informacje
Przejęcie działki może nastąpić nie tylko w trybie wywłaszczenia, ale też na mocy decyzji administracyjnej, która zatwierdza podział nieruchomości wnioskowany przez właściciela lub użytkownika wieczystego. Dotyczy to tych działek, które mają być wykorzystane na poszerzenie lub utworzenie drogi publicznej. Prawo własności przechodzi na właściwy organ w chwili uprawomocnienia się decyzji. Dotyczy to tych działek, które przeznaczono na drogę publiczną w MPZP (miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego) lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami za działki gruntu, które wydzielono pod nowe drogi lub w celu poszerzenia już istniejących, przysługuje odszkodowanie. Jego wysokość jest uzgadniania między użytkownikami wieczystymi lub właścicielami a właściwym organem wykonawczym samorządu terytorialnego lub starostą. Za wypłatę odszkodowania odpowiada właściwy organ. Wysokość odszkodowania zależy od uzgodnień poczynionych między wymienionymi podmiotami. Jeśli nie dojdzie do porozumienia na tym polu, odszkodowanie ustala się i wypłaca zgodnie z zasadami stosowanymi przy wywłaszczeniu. Warto jeszcze zaznaczyć, że w ramach odszkodowania właściciel wywłaszczonej nieruchomości może otrzymać nieruchomość zamienną (o ile wyrazi na to zgodę).
Ile wynosi odszkodowanie za działkę, grunty?
Tryb przejęcia działki opisany w akapicie powyżej przewiduje, że właściciel wraz z organem właściwym ma uzgodnić wysokość należnego odszkodowania. Jeśli nie dojdzie na tym polu do porozumienia, zastosowanie mają przepisy odnoszące się do wywłaszczenia. Wysokość odszkodowania ustalana jest według stanu, wartości i przeznaczenia konkretnej nieruchomości w momencie wydania decyzji o wywłaszczeniu. Podstawą do określenia odszkodowania jest wartość rynkowa nieruchomości, ustalana na podstawie jej rodzaju, położenia, przeznaczenia, stanu i sposobu użytkowania. Pod uwagę brane są także ceny obowiązujące aktualnie w obrocie nieruchomościami.
Powszechną praktyką jest jednak to, że wysokość odszkodowań jest zaniżana i nieadekwatna do rzeczywistej wartości działki, gruntu. W związku z tym skorzystanie z usług doświadczonego prawnika wydaje się bardzo dobrą drogą mogącą zapewnić pomyślne rozwiązanie problemu. Warto też zdawać sobie sprawę z tego, że co do zasady roszczenia o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości (działki, gruntu) pod drogę publiczną nie przedawniają się. Jeśli chcesz uzyskać odszkodowanie za drogi przejęte przez gminę i potrzebujesz wsparcia, skontaktuj się ze mną.
Kancelaria Radcy Prawnego Piotr Michał Olszewski – Gdańsk