Temat związany ze szczepieniami i ewentualnymi powikłaniami od dłuższego czasu istnieje w przestrzeni publicznej i jest szeroko komentowany. Istnieje spora grupa osób, która obawia się negatywnych konsekwencji wynikających z przyjęcia szczepionki. Kto odpowiada za powikłania po szczepieniu? Czy w przypadku problemów ze zdrowiem można ubiegać się o odszkodowanie?
Odpowiedzialność za powikłania po szczepieniu – kto ją ponosi?
Wyróżnia się kilka podmiotów, które można pociągnąć do odpowiedzialności za powikłania poszczepienne. Podstawę do tego stanowią przepisy zawarte w Kodeksie cywilnym. W sprawach tego typu kluczowe jest wykazanie związku przyczynowego pomiędzy szczepieniem a powikłaniami. Odbywa się to na podstawie opinii biegłych, którymi są lekarze różnych specjalizacji. Jeśli związek zostanie potwierdzony, do ustalenia pozostaje, który podmiot ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą.
W sprawach o odszkodowanie za powikłania po szczepieniu badane jest m.in. to, czy diagnozę pacjenta będącą podstawą dopuszczenia do szczepienia przeprowadzono poprawnie. Jeśli była ona niewłaściwa, odpowiedzialność spoczywa na lekarzu, który dopuścił do szczepienia i na zakładzie, w którym jest zatrudniony. Podmioty te mogą odpowiadać solidarnie. Niewykluczony jest też udział ubezpieczyciela.
Wśród podmiotów, które mogą ponieść odpowiedzialność za powikłania, jest też producent szczepionki. Odpowiada on wtedy, kiedy nie poinformował o przeciwwskazaniach do jej stosowania, nieodpowiednio opisał ryzyko powikłań albo w produkcie znalazły się niewłaściwe substancje, których zgodnie ze składem nie powinno w nim być.
Na zasadzie słuszności za powikłania po szczepieniu może też odpowiadać Skarb Państwa. W Polsce istnieje obowiązek szczepienia na choroby zakaźne na mocy stosownego rozporządzenia Ministra Zdrowia, któremu obywatel musi się podporządkować. Państwo ponosi odpowiedzialność za niepożądane skutki szczepionki, nawet jeśli procedurę medyczną przeprowadzono prawidłowo.
Kto odpowiada za powikłania po szczepieniu przeciwko Covid?
Temat odpowiedzialności za szczepienia w ostatnim czasie powrócił ze zdwojoną siłą. Ma to niewątpliwie związek z Narodowym Programem Szczepień przeciw COVID-19. W wielu miejscach w Internecie toczy się dyskusja na temat tego, kto poniesie odpowiedzialność za ewentualne powikłania, a odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna.
Ogólnie można stwierdzić, że odpowiedzialność leży po stronie podmiotu, który dopuścił szczepionkę do obrotu na terenie naszego kraju. Z reguły decyzję w tym zakresie podejmuje Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. W przypadku szczepionki przeciwko Covid-19 procedura była jednak inna. Produkt został dopuszczony na podstawie decyzji Komisji Europejskiej, dlatego to właśnie ona byłaby odpowiedzialna za ewentualne powikłania.
Mimo wszystko nie można wykluczyć także odpowiedzialności Skarbu Państwa, którą ponosiłby na podstawie art. 417(2) Kodeksu cywilnego. Stanowi on, że jeśli wskutek wykonywania władzy publicznej w sposób zgodny z prawem osobie została wyrządzona szkoda, może ona żądać jej naprawienia oraz zadośćuczynienia, o ile przemawiają za tym względy słuszności. Nie można nie wspomnieć o informacji przekazanej przez Ministerstwo Zdrowia. Wynika z niej, że zawarta między producentami szczepionek a Komisją Europejską umowa przenosi odpowiedzialność cywilną za wszelkie powikłania na państwa członkowskie.
W Polsce pojawił się projekt ustawy powołującej Fundusz Kompensacyjny. Ma on zapewnić m.in. szybką ścieżkę odszkodowawczą w przypadku wystąpienia działań niepożądanych po szczepieniu przeciw Covid-19. Projekt przewiduje, że maksymalna wysokość świadczenia wyniesie 100 tys. złotych. Na ten moment jest on w fazie uzgodnień i nie wiadomo, kiedy ustawa wejdzie w życie oraz jaki kształt przybierze.
Podsumowując, w Polsce istnieją instrumenty prawne, które pozwalają na dochodzenie odszkodowania za powikłania po szczepieniu. Jako doświadczony radca prawny oferuję profesjonalne doradztwo w takich sprawach. Skontaktuj się ze mną, aby uzyskać fachową pomoc.